Interview Bernlef

gepubliceerd : 20 maart 2016

Deel deze pagina

Bernlef is de Friese studentenvereniging van Groningen. Deze vereniging behoort tot een van de oudste in de stad en heeft een roerende geschiedenis. In 90 jaar tijd is de vereniging ontwikkeld van een dakloze afsplitsing van studentenvereniging Vindicat tot een begrip in de stad Groningen die zo nu en dan de krant halen met hun acties. Frans, de ‘Foarsitter’ van Bernlef geeft ons een kijkje in zijn tweede huis.

Op 20 mei 1925 besloot Frisia, het Friese genootschap van studentenvereniging Vindicat, dat het tijd was om een eigen vereniging op te richten. ‘Op dat moment was dit pand er nog niet,’ vertelt Frans. ‘Ze trokken van kroeg naar kroeg. Pas in de jaren ’70 hebben ze dit pand, een voormalig Canarische bananenpakhuis, gekocht. De leden hebben het zelf helemaal verbouwd, met minimale hulp van buitenaf.’

Hoe is de vereniging veranderd over de jaren heen? Frans legt het uit. ‘Vroeger was het echt een diep-Friese club. De Friese taal speelde een belangrijke rol en ze waren veel strijdbaarder. Als het Fries weer eens dreigde het onderspit te delven, dan stond Bernlef op de barricade. Dit gebeurde bijvoorbeeld toen de film De Kameleon uitkwam. Deze was namelijk opgenomen in het Nederlands, terwijl het zich afspeelde in Friesland en er Friese acteurs in speelden. Bernlef heeft toen een Friese versie opgenomen. De regisseur was daar helaas niet blij mee, waardoor Bernlef uiteindelijk een boete kreeg van 18.000 euro. Dankzij een benefietactie met verschillende bandjes in Friesland hebben we dat geld gelukkig wel terug kunnen betalen.’

En nu? In de bestuurskamer hangt nog steeds een alternatieve Kameleon poster en op elke muur staat wel een Friese vlag of kreet. ‘De voertaal is nog steeds Fries, maar Bernlef heeft een meer open karakter gekregen. Je hoeft niet per se Fries te kunnen spreken, maar niemand wordt lid als hij negatief tegenover het Fries staat.’ Tinco, een ander bestuurslid die stiekem mee zit te luisteren, vertelt grinnikend dat hij bijvoorbeeld ook geen Fries spreekt, maar het inmiddels wel kan begrijpen en lezen. Frans vervolgt: ‘Mensen worden ook vaak lid omdat ze het gewoon gezellig vinden. Met 170 leden is Bernlef een relatief kleine groep, waardoor iedereen zo opgenomen wordt. Ik werd bijvoorbeeld op een donderdag lid en een week later zat ik al in een commissie en kende ik de helft van de vereniging.’

Veel studentenverenigingen bestaan uit jaarclubs en disputen. Bij Bernlef is het anders geregeld, omdat je daar het hele jaar door lid kan worden. ‘Integratie gaat via commissies of tapploegen. Voorbeelden van commissies zijn de Foarstejierskommisjes (Eerstejaarscommissies), de Útlânske Reiskommisje (Buitenlandse Reiscommissie) en de Snuuteboekkommisje (Almanakcommissie). Vlak na de Keiweek hebben we het Heit en Mem systeem, waarbij je wekelijks kunt eten met ouderejaars. Ten slotte hebben we nog verschillende genootschappen, die Rûntes heten. Zo heb je de Lytse Famkes Rûnte, een groep met alleen maar meisjes onder de 1,74m, de Groene Helmen Rûnte en de Brie en Bitterballen Rûnte.’

Waar Friezen zijn, zijn gekke tradities. Zo ook bij Bernlef. De meeste Groningers zijn inmiddels bekend met het spectaculaire Spiekerslaan en Barkluunen (zie hiervoor het Huis van de Maand interview). Maar Bernlef biedt nog meer! Om middernacht legt elk lid de rechterhand op het hart en gaat met het gezicht richting Makkum staan om vervolgens het Friese volkslied in te zetten. Ook bezit Bernlef een levensgrote versie van het populaire studenten- / kinderspel Stef Stuntpiloot. ‘Hij moest even gemoderniseerd worden,’ zegt Frans. ‘Maar hij is weer bijna toekomstbestendig en kan dan weer minstens tien jaar mee. Ten slotte drinken wij alleen Berenburg van Weduwe Joustra uit Sneek. Sonnema, een andere soort Berenburg, vinden we vergif. Bij Weduwe Joustra maken ze het nog door de originele kruiden in een tank met alcohol te doen en een maand te laten staan. Deze kruiden schijnen zelfs geneeskrachtig te zijn! Dus als je de griep hebt, moet je even een slokje nemen. Je kunt wel Sonnema bestellen, als je dat wilt, maar dan moeten wij het uit het schoonmaakkastje halen. Daar staat het naast de Glorix en de Antikal.

Het was een heerlijk tafereel: Frans en Tinco in hun bestuurskamer vol met Friese vlaggen, lesboekjes, Weduwe Joustra Berenburg, genietend van hun 34ste kopje koffie met the Beatles op de achtergrond. Een studententijd bij Bernlef is zeker geen straf.

Foar de kofje net eamelje. 

Door: Lucia Grijpink